Dell

Nga Wiktionary
Jump to navigation Jump to search

DELL m.

1. anal. Bashkim indesh fijore të forta, në trajtë tejze të zgjatur, që lidh muskujt me eshtrat në kyçet ose në vendin ku nguliten, gilcë; tejzë e bardhë, e fortë dhe e epshme, që lidh eshtra ose organe të veçanta të trupit të frymorëve. Delli i qafës (i krahut). Delli i këmbës. Delli i thembrës delli i trashë e i shtypur që gjendet në pjesën e prapme të këmbës, mbi thembër.

2. mat., bot., gjeol. bised. Damar. Delli i gjakut. Delli i ballit (i dorës). Delli i shpretkës enë gjaku që gjendet nën gjuhë. Dejtë e gjethes. Dell qymyrguri (nafte). I dolën (iu frynë) dejtë. I rreh delli i rreh pulsi.

3. anat., bised. Nerv. Delli i të parit (i të dëgjuarit).

4. bised. Degë e vogël e një lumi; përrua me pak ujë, rrëke; vijë uji. Delli i lumit. Rridhte (dilte) një dell.

5. tek. Damari i kabllos; pjesa e përcjellësit që lidhet me njërin prej dy poleve. Dell shumëfijësh. Dell përcjellës. Dell bakri (alumini). U këput delli.

6. fig. shut DAMAR,~I 7-10. Dell pas delli. Jemi një dell me të. Dejtë e ekonomisë. Dell poetik (satirik). Ka dell për muzikë. Njeri me dej. I kërceu delli. Është (e gjeta) në dell të mirë (të keq). Plasi delli i qejfit (i gazit).

7. përd. ndajf. Si i ngrirë, akull. I rrinë rrobat dell.

  • I kërceu (i hipi, iu ngrit) delli i ballit

a) u inatos, u zemërua, mori inat menjëherë, i kërceu damari;

b) iu tek, i hipi në kokë për diçka. I ka plasur delli (damari) i ballit (i marres) keq. shih te DAMAR,~I. E ka qafën me një dell është shumë i dobët, mezi mbahet në këmbë; është me një fije shpirt, është duke vdekur. E ka një dell (damar) marrëzie (marrie) shih te DAMAR,~I. Këputtë dellin e qafës! mallk. vdektë! Gjethe (fletë, bar) delli bot. shih te GJETH/E,~JA.